Initiatief schoolleiders: met intervisie meer uit visitatie halen

samen-leren-elkaar-uitleggenVisitatie is een mooi instrument voor schoolontwikkeling, stellen Jan van Heukelum, Marja van Gurp en Wils van Leijden. Maar deze drie schoolleiders zien er graag een vervolg aan gekoppeld. Daarom stellen ze collega-directieleden binnen Perspectief voor om intervisiegroepen te starten op gedeelde thema’s.

Wat is visitatie?

Visitatie is een vorm van zelfevaluatie. De ontvangende school formuleert een onderzoeksvraag op locatieniveau. De uit directieleden bestaande visitatiecommissie komt een dag op bezoek, observeert, vraagt goed door en geeft oordeelvrij feedback op processen. Na een afrondend gesprek ligt alles bij de ontvangende school en zit de klus voor de commissie erop. Als scholen hun eigen werkwijzen goed evalueren, verkleinen ze de kans op extra of verzwaarde inspectierondes.

Stramien is kracht en zwakte

Jan van Heukelum
Jan van Heukelum: “Aan het eind van de dag merk je wat de visitatie doet met degene bij wie je op bezoek bent geweest”

“Je werkt gedegen en volgens een stramien, dat is de kracht van visitatie, maar ook de zwakte”, vertelt Jan van Heukelum, rector van CSG Willem de Zwijger in Schoonhoven, na een visitatie aan locatie Bredius van het Kalsbeek College. “Gaandeweg het proces blijven er kansen liggen om in het moment een bijkomende vraag te onderzoeken of de focus te verdiepen. Aan het eind van de dag merk je wat de visitatie doet met degene bij wie je op bezoek bent geweest. ‘Na afloop geen contact’ is het voorschrift, maar als ik na een visitatie geen contact heb, haal ik er te weinig uit.”

Gedeelde thema’s

“Het is raar om je papieren na een visitatie in de shredder te gooien en verder niets meer te doen met wat je hebt gezien bij het bezoek”, vindt Marja van Gurp, locatiedirecteur op De Goudse Waarden, locatie Heemskerkstraat en voorzitter van een visitatiecommissie. “Scholen zijn met vergelijkbare thema’s bezig, staan voor dezelfde uitdagingen. Blijft het bij visitatie, dan kun je het rapport bij wijze van spreken al vooraf schrijven. Het is juist de uitwisseling over het vervolgtraject die het voor alle betrokken scholen interessant maakt. Dat missen we nu.”

Uitwisseling

Wils
Wils van Leijden: “De winst is het grootst als je je open en leerbaar opstelt”

Wils van Leijden, vestigingsdirecteur van het Leerpark van de Groene Hart-scholen in Alphen aan den Rijn, bevestigt dit. Een visitatiecommissie onder leiding van Marja van Gurp heeft 30 maart zijn locatie bezocht met de focus op ICT. “We hebben een beter beeld gekregen en de aanbevelingen zijn overgenomen”, vertelt Van Leijden. “Door ons kwetsbaar op te stellen naar de commissie hebben we veel geleerd. Daarnaast bleek ook dat de bevraagde collega’s zich als professional erkend voelden. De visitatie heeft de betrokkenheid bij ICT op de locatie vergroot en ik merk nu dat collega’s het prettig vinden om hun expertise in te zetten in het veranderingsproces.” Om deze ervaringen en de concrete resultaten te delen heeft Van Leijden de mensen van de commissie uitgenodigd voor een uitwisseling, met enthousiaste reacties als gevolg. “Dat gesprek maakte de cirkel rond.”  De ervaring van de uitwisseling in Alphen heeft geleid tot het idee om de visitatie in te bedden in een vorm van intervisie, met professionalisering en kwaliteitsverbetering als uiteindelijk doel. Het is nu zaak om samen kijken in welke vorm ze die intervisie gaan organiseren.

Gemeenschappelijkheid in Perspectief

Marja van Gurp
Marja van Gurp: “..visitatie en intervisie op het niveau van de teamleiders en afdelingsleiders ook aanvullend voor schoolontwikkeling.”

Marja van Gurp vindt Perspectief een goed netwerkverband hiervoor: “Er is veel te winnen voor alle scholen en met deze club schoolleiders moet dat ook lukken! Omdat scholen met dezelfde dingen bezig zijn, kan iedereen wat halen en brengen. We zijn door de spreiding over het gebied geen directe concurrenten en we hebben echt iets gemeenschappelijks, dat voel je wel. Dat zit niet alleen in de christelijke identiteit, maar ook in de samenwerking op andere vlakken. Op termijn zouden visitatie en intervisie op het niveau van de teamleiders en afdelingsleiders ook aanvullend zijn voor de schoolontwikkeling.”

Lef tonen met kwetsbaarheid

Wils van Leijden is blij met het initiatief: “Prima om dit te doen! Onze ervaring met de visitatie en uitwisseling is dat de winst het grootst is als je je open en leerbaar opstelt: durf je je kwetsbaar op te stellen, en neem je de aanbevelingen ook aan?” Jan van Heukelum voegt toe: “Organiseer dit voor en met mensen die hier echt belangstelling voor hebben, zonder de verplichting voor de hele groep betrokken directeuren om mee te doen. Visitatie is leerzaam, omdat ik elders zie wat er ook op mijn school speelt. Intervisie voegt daar verdere vakinhoudelijke verdieping, persoonlijke ontwikkeling en samen leren aan toe.”