Opleiden met Perspectief: investeren in goed personeel

MEI
Petra van der Meij: tevreden over het traject
pasfoto 2015
Manon Hage: “Hier mijn eigen lessen geven is heerlijk.”

Sinds 2009 kunnen havo- en vwo-leerlingen van de Perspectiefscholen tweedegraads docent worden via Opleiden met Perspectief (OmP). Na het afstuderen gaan de kersverse docenten in principe op een Perspectiefschool aan de slag. Dat heeft zo z’n voordelen. Petra van der Meij en Manon Hage delen hun ervaringen.

Perspectief heeft in samenwerking met de Hogeschool Utrecht een opleidingstraject opgezet voor de eigen leerlingen om met een aantrekkelijk studieaanbod een tekort aan leraren te kunnen voorkomen. Het traject was ook een extra stimulans om in het bijzonder havisten te interesseren voor lesgeven in het voortgezet onderwijs.

Vergoeding
Dankzij de subsidie kregen de studenten het collegegeld, de stage en de boeken vergoed en er was een 100%-baangarantie na het succesvol afronden van de opleiding. Het was een van de succesvolle arbeidsmarktprojecten van de Risicoregio Rijnstreek. Inmiddels zijn zo’n 27 havo- en vwo-leerlingen van Perspectiefscholen na een sollicitatie en een assessment opgeleid tot leraar. Omdat het lerarentekort voor sommige vakken bleek mee te vallen en er soms geen vacatures waren, worden sinds het schooljaar 2012/2013 alleen studenten voor Nederlands en de bètavakken opgeleid. Toen in 2013 de subsidie van het platform kwam te vervallen na afloop van de projectperiode van alle Risicoregio’s, bekostigden de zeven scholen de opleiding uit eigen middelen. De OmP-studenten krijgen nu het collegegeld en de stage vergoed.

Naast vakinhoudelijke, didactische en pedagogische scholing leren de studenten ook wat het betekent om les te geven op een christelijke school. Manon is er positief over: “Het is prettig dat je op een school komt met omgangsvormen, waarden en normen die aansluiten bij die van jou.”

De studenten lopen al hun stages op Perspectiefscholen. Het brede onderwijsaanbod en de spreiding van de scholen over een relatief klein en goed te bereizen gebied zijn daarbij een voordeel. Dat hebben Petra en Manon ook ervaren. Petra is oud-leerling van het Andreas College en Manon zat op het Kalsbeek College. Beiden zijn blij dat ze voor OmP hebben gekozen en werken met plezier in Woerden op het Kalsbeek College. Petra geeft voor het tweede jaar Nederlands op locatie Bredius in de bovenbouw van het vmbo-t. Manon is afgelopen zomer afgestudeerd en combineert haar baan op locatie Schilderspark met een master wiskunde.

Dit past bij mij
Manon (22) ontdekte tijdens stages op het Groene Hart Leerpark , het lyceum van De Goudse Waarden en dat van de Kalsbeek dat ze het liefst les wilde geven op haar oude school. “Het was heel goed dat ik na zes jaar vwo stage ging lopen in het lwoo. Ik heb daar geleerd hoe ik deze specifieke groep leerlingen iets goed kan uitleggen en ik begrijp deze kinderen nu beter. In die korte tijd heb ik een band met ze opgebouwd.” In Gouda ontdekte ze dat er verschil is tussen ‘stadse’ kinderen en de plattelandskinderen tussen wie ze zelf opgroeide. Dat resulteerde in een heel bewuste keuze voor locatie Schilderspark van het Kalsbeek College. “Het is mijn eigen school, waar ik goed de weg weet. Leerlingen voelen dat ook. Hier mijn eigen lessen geven is heerlijk. Dit is een van de redenen waarom ik docent wilde worden. Ik krijg er energie van. Ik heb nu naast drie eigen klassen, ook hulplesuren en een mentoraat.” Het contact met de collega’s is goed en Manon kan met haar vragen altijd bij haar vakcollega’s terecht. “Ik zie als collega nu ook hoe innovatief de sectie wiskunde is en hoe ze daar openstaan voor veranderingen en onderwijsvernieuwing.”foto lessituatie Manon

Petra (22) komt uit Katwijk en besloot om juist in een andere plaats aan de slag te gaan. “Ik wil als ik vrij ben niet voortdurend leerlingen tegenkomen, daarom heb ik tijdens mijn stages ook telkens voor andere scholen dan het Andreas College gekozen.” Haar vierdejaars lio-stage liep ze op het vmbo-bk van De Goudse Waarden. “Ik had daar een heel goede begeleidster en ik ben goed opgenomen in het team. In het vmbo ben ik echt op mijn plek. Dit jaar ga ik mijn eerste lichting examenkandidaten afleveren. Dit zijn ook mijn mentorleerlingen, dus ik volg nu het hele proces van examen doen. Collega’s binnen het vmbo-t-team kennen de klassen ook goed, en het is fijn om bij hen te rade te kunnen gaan en met hen te kunnen afstemmen.”

Begeleiding
Alle Perspectiefscholen beschikken over een schoolopleider en docentencoaches. Elke school heeft een goede begeleidingsstructuur en er is veel aandacht voor de professionalisering van stagiairs en startende docenten. Van de zeven Perspectiefscholen hebben het Kalsbeek College, de Groene Hart Scholen en De Goudse Waarden het (kwaliteits-)Keurmerk Opleidingsschool verworven. Manon: “Tijdens de opleiding had ik wel twintig mensen om me heen die telkens aan me vroegen hoe het ging. Ook veel mensen vanuit de opleiding. Dat voelde als een overkill. Ik heb iedereen gezegd dat ik indien nodig wel om hulp zou vragen. Het contrast met de begeleiding bij deze master kan overigens niet groter zijn: er is daar geen enkele begeleidingsstructuur. Op school heb ik wel mijn docentencoach, intervisie en mentorintervisie voor nieuwe mentoren. Dat is fijn, want je kent meteen wat andere nieuwe mensen.”

Voor- en nadelen
Het OmP-traject heeft veel voordelen, vinden de beide docenten. Het financiële voordeel van het traject is in de loop van de jaren weliswaar behoorlijk uitgekleed omdat subsidies wegvielen, maar het blijft een mooie stimulans. Daarnaast is er de baanzekerheid (en verplichting) om als ‘return on investment’ een aantal jaren op een Perspectiefschool te werken. Manon plaatst hierbij een kanttekening: “Ik betwijfel of mensen weten dat ik via Perspectief in school gekomen ben. De aangesloten scholen geven soms vrij laat hun stageplekken en vacatures aan Perspectiefstudenten door en lijken haast te vergeten dat ze ons niet hoeven te werven. Er is in ons geïnvesteerd, wij zouden toch voorrang moeten hebben? Marja Hoogendam heeft daar als coördinator van Perspectief contact over met de scholen en helpt waar nodig met het zoeken naar een baan of stageadres. Maar vooropstaat dat ik als student mooie kansen heb gekregen dankzij Perspectief. Het traject heeft me veel gebracht.”
Petra vraagt zich af of er vanuit Perspectief geen supervisie moet zijn: “Perspectief biedt ons stages aan, maar zou ook de scholen feedback kunnen geven op hoe stages begeleid worden.” Als mogelijk nadeel voor sommige studenten stelt Petra de verplichte stages op de Perspectiefscholen. “Voor mensen die een bijzondere didactiek of structuur zoals in het Montessori- of Daltononderwijs willen ervaren, is dat een beperking. Zelf ben ik heel tevreden over het traject en vooral de korte lijntjes tussen Perspectief, de stageschool en de lerarenopleiding.”

Verder professionaliseren in school
Na de intensieve begeleiding vanuit OmP draagt de docentencoaching op school bij aan de verdere professionalisering van startende docenten. Ook op het Kalsbeek College worden startende docenten goed begeleid. Petra: “In het eerste jaar heeft iedereen een eigen coach. Deze bezoekt jouw lessen en je kunt je vragen stellen. De focus ligt op je eigen leervragen, pedagogiek en onderlinge samenwerking. Ik wilde vooral meer leren over fasering en structuur in mijn lessen.” Ook zijn er gerichte mentortrainingen voor startende mentoren. Daarnaast zijn er in het eerste en tweede jaar om de zes weken intervisiebijeenkomsten met ‘jaargenoten’ van verschillende vakken. Zo’n tien startende docenten die tegelijk in dienst gekomen zijn, bespreken praktijkcases. Alle deelnemers vragen door en brengen advies uit. Petra: “Cases zijn altijd herkenbaar. Het verschil van vak en persoon brengt een grote variatie aan oplossingen met zich mee. Je wordt altijd op ideeën gebracht. Na het tweede jaar is het klaar met de begeleiding. En dat is ook wel prima. Je weet de weg en je kunt altijd vragen stellen aan je collega’s of teamleider.”