Goed personeel scout je op je eigen school

Van 2009 tot 2017 zijn 25 havo- en vwo-leerlingen van de Perspectiefscholen tweedegraads docent geworden via Opleiden met Perspectief (OmP). Het succesvolle project is nu afgesloten. Een terugblik.

Perspectief heeft in 2008 voor de eigen leerlingen in samenwerking met de Hogeschool Utrecht een lerarenopleidingstraject opgezet. Met een aantrekkelijk en aangepast studieaanbod zijn tussen 2009 en 2013 ouderejaars havo en vwo geworven om een tekort aan leraren te voorkomen. An offer you can’t refuse, want dankzij de

Marja Hoogendam: “Zo’n 25 havo- en vwo-leerlingen van Perspectiefscholen zijn opgeleid tot leraar. De laatste twee zijn nu nog net bezig met de afronding van hun studie. Superleuk om te zien hoe de studenten allemaal hun eigen weg zijn gegaan.”

projectsubsidie kregen de deelnemende studenten (aanvankelijk) het collegegeld, de stage en studiematerialen vergoed en er was een baangarantie na het succesvol afronden van de opleiding.

 

Het was een van de succesvolle arbeidsmarktprojecten van de risicoregio Rijnstreek. “Een prachtig project”, stelt projectleider en coördinator Marja Hoogendam. “We hebben vier lichtingen gehad en er zijn zo’n 25 havo- en vwo-leerlingen van Perspectiefscholen na een sollicitatie en een assessment opgeleid tot leraar.”

Kanteling
Het project kende een vliegende start in 2009. De motivatie binnen Perspectief was groot en het idee was dat dit dé oplossing zou zijn voor het lerarentekort op de aangesloten scholen. Dat was ook zo, maar in de afgelopen acht jaar hebben demografische ontwikkelingen (krimp) de arbeidsmarktsituatie veranderd: het dreigende tekort sloeg om in een dreigend overschot en scholen werken nu met een flexibele schil van vooral net afgestudeerde docenten. Dat maakte het ook voor OmP lastig om studenten geplaatst te krijgen op de Perspectiefscholen. Sinds het schooljaar 2012/2013 zijn daarom alleen studenten voor Nederlands en de bètavakken opgeleid. Toen in 2013 de subsidie van het platform kwam te vervallen, na afloop van de projectperiode van alle risicoregio’s, bekostigden de zeven scholen de opleiding uit eigen middelen.

Pareltjes
Het aantal uitvallers komt overeen met dat van de ‘gewone’ lerarenopleiding, maar Marja Hoogendam ziet wel voordelen van de uitgebreide selectieprocedure. “Tijdens het gesprek en het assessment herkenden we de pareltjes: mensen die je je meteen kunt voorstellen als toekomstige collega’s. We hebben in de selectiecommissie geregeld gezegd: ‘Die laten we niet gaan.’ Zulke mensen wil je ook graag voor de Perspectiefscholen behouden. Wat dat betreft kan de plaatsingscommissie wel wat beter omgaan met deze mensen, om ze in ieder geval via de flexibele schil in de buurt te houden tot er wel vaste uren zijn.” De baangarantie bleek in de laatste jaren het lastigst te realiseren. Marja Hoogendam vertelt enthousiast over de havoleerling die via OmP gymnastiekdocent wilde worden. Dat kon. “Na zijn afstuderen waren er geen uren, toen is hij wiskunde erbij gaan doen op de Hogeschool Utrecht. Omdat zijn didactiek in orde was, kon hij snel als wiskunde-invaller aan de slag op een van de scholen. In de loop van de tijd heeft hij steeds meer uren LO gekregen en hij is nu volledig gymdocent. Dat vind ik echt een succesverhaal.”

 

Overnieuw
De krimp maakt OmP overbodig, maar wie weet is het project in de toekomst toch weer nodig. Aan Marja Hoogendam de vraag wat de lessen zijn van deze projectperiode. Hoogendam: “Als coördinator zou ik het kleinschaliger willen opzetten om het overzichtelijk te houden. Met zo’n drie scholen kun je meer de vinger aan de pols houden. Ook zou het de kwaliteit nog meer ten goede komen om met opleidingsscholen te werken. Daar is een optimale begeleidingsstructuur. De intake met het assessment kan eventueel worden uitgebreid met een proefles, om het aantal uitvallers te verminderen. Het commitment van de deelnemende scholen moet heel duidelijk zijn, zodat de studenten tijdens stages en bij het solliciteren ook werkelijk voorrang hebben. Als er nu weer zo’n project zou komen, zou ik zo weer verdergaan. Prachtig, die verbinding met die jonge mensen!”

 

pim3
Oud-leerling van de Goudse Waarden en nu biologiedocent op zijn oude school: Pim Aerts is ‘gescout’.

pim2OmP-docent biologie Pim Aerts
“Opleiden met Perspectief zorgde voor zekerheid en vertrouwen”

In 2010 startte Pim met de opleiding en circa zes jaar later staat hij bevoegd voor de klas op De Goudse Waarden. “Ik zat op De Goudse Waarden en was hoe dan ook al van plan om de lerarenopleiding te doen. Marja Hoogendam vertelde toen over de mogelijkheid van Opleiden met Perspectief. Dus waarom niet? De intake, de presentatie die ik moest geven en de motivatiebrief waren goed beoordeeld en ik werd toegelaten. Je bent dan echt voor die opleiding aangenomen: het geeft je het gevoel dat mensen aan het begin van je studie al vertrouwen in je hebben en denken dat je het leraarsvak zult aankunnen. Tijdens de opleiding heb ik ook extra gemak gehad van OmP: ik heb snel stageplekken gekregen op het Kalsbeek College en op het Groene Hart Leerpark. Daar heb ik veel geleerd. Van studiegenoten hoorde ik dat dat voor hen best lastig was. Marja stimuleerde me om meteen extra stagedagen te lopen en dat heb ik ook telkens gedaan. Ik werd zo wel een langstudeerder, omdat ik al vanaf mijn derde jaar een baan ernaast had. Nu heb ik een vaste baan op De Goudse Waarden en geen studieschuld. Het is voor mij geen punt om die vier verplichte jaren op een Perspectiefschool te werken. Helemaal niet zelfs.”

Strenge selectie geen garantie voor minder uitvallers
Het project Opleiden met Perspectief heeft 43 leerlingen uit de havo en het vwo toegelaten. 18 van hen zijn afgehaakt, deels uit eigen beweging. Maar ook omdat een enkeling toch niet geschikt bleek om voor de klas te staan, de wacht is aangezegd. Van de 25 kandidaten werkt de grote meerderheid op een Perspectiefschool. Een handvol is naar een andere school gegaan, bij gebrek aan geschikte vacatures op de Perspectiefscholen. Hoogendam: “60% heeft de opleiding afgerond, dat komt overeen met het percentage van de normale lerarenopleiding. Ik had gehoopt op een hoger percentage door selectie aan de poort.”